Grecka Kuchnia

Kuchnia grecka znana ze swoich walorów zdrowotnych została doceniona już przez bardzo wielu turystów z całego świata. Dominuje tu bogactwo znakomitych zapachów, różnorodnych warzyw, owoców morza i serów. Do większości dań podaje się świetne sałatki, które w tamtejszym, gorącym klimacie często wystarczyć mogą za cały posiłek.

Grecy cenią lokale, w których jedzenie jest świeże, smacznie przyrządzone, a porcje obfite. Natomiast prawie wcale nie przywiązują wagi do wystroju wnętrza czy wyszukanych dań. Turystom odpowiada również prostota i smak tradycyjnej kuchni greckiej, w której dominują takie składniki, jak oliwa, jogurt, warzywa, mięso oraz wino. Posiłki najchętniej spożywane są w gronie przyjaciół. Tradycyjny trzygodzinny obiad i sjesta – wciąż wyznaczające rytm dnia na prowincji – w większych miastach stopniowo zanikają, gdyż tam coraz częściej przyjmują się zwyczaje zachodnioeuropejskie. Połączenie tradycyjnej kuchni i zagranicznych wpływów zaowocowało powstaniem niezliczonej ilości lokali gastronomicznych, wśród których łatwo można wybrać odpowiedni dla siebie.

Na pierwsze danie podaje się w Grecji wybór mezedes, czyli przekąsek. Po przekąskach przychodzi kolej na mięso lub rybę, a do tego przeważnie podawana jest sałatka. Karta win nie jest zbyt długa. Po posiłku idzie się na kawę i ciastka do pobliskiej cukierni. Na prowincji można wybierać w kuchni, wręcz zaglądając do garnków.

Podstawą każdego posiłku jest greckie pieczywo. Wiejscy piekarze wypiekają każdego dnia inny gatunek chleba – z dodatkiem rodzynek, ziół lub sera. Wiele świąt prawosławnych nie może się obejść bez specjalnych gatunków chleba. Dominującą rolę w kuchni greckiej odgrywają również oliwki i oliwa z oliwek. Grecja jest jednym z największych eksporterów oliwy na świecie (uprawia się tu najwięcej odmian oliwek na świecie). Oliwki konserwowane są tu na wiele sposobów stosowanych od tysięcy lat: w solance, soli, oliwie lub wodzie.

Oto kilka przykładów typowych greckich potraw:

Taramosalata, czyli pasta z solonej ikry oraz bułki tartej lub ziemniaków. Jest to tradycyjne danie postne, obecnie podawane w każdej tawernie.

Sparangia kai aginares – typowe wiosenne meze serwowane w Atenach, to lekko podgotowane zielone szparagi i dna karczochów przyprawione oliwą i sokiem z cytryny.

Saganaki – to mezes, typowe dla środkowej i zachodniej Grecji, składający się z sera kaseri albo kefalotyri pokrojonego w plastry, usmażonego na oliwie i podanego z cytryną.

Skordalia me psari kapnisto – to potrawa z głębi lądu. Jest to mezes z wędzonej ryby z sosem czosmkowo-orzechowym i zielonymi oliwkami.

Fakes – potrawa charakterystyczna dla Peloponezu - soczewica z czarnymi oliwkami, sokiem z cytryny, świeżymi ziołami i oliwą. Może być podawana na ciepło lub na zimno, jako mezes bądż główne danie z serem i pieczywem.

Pitte – paszteciki, są specjalnością Epiru. Nadzienia bywają różne: dziczyzna, podroby, ser, jarzyny, często łączone z ryżem lub makaronem.

Souvlakia to małe kawałeczki wieprzowiny lub jagnięciny przyprawionej cytryną, ziołami i oliwą, upieczone na ruszcie. Często podawane z tzatziki, czyli gęstym jogurtem zmieszanym z utartym ogórkiem, czosnkiem i miętą.

Soutzoukakia – specjalność tracji i Macedonii, to mięsne klopsiki przyprawione kolendrą, pieprzem i kminkiem.

Melitzanosalata to pasta z bakłażana przyprawiona ziołami.

Revithosalata – pasta z ciecierzycy, kolendry i czosnku.

Melitzanes imam baildi – bakłażany faszerowane nadzieniem z cebuli, pomidorów i ziół.

Ntolmades to gołąbki z liści winorośli faszerowane rodzynkami, orzeszkami pinii i ryżem.

Choriatiki salata czyli sałatka grecka z ogórków, pomidorów, cebuli, ziół, kaparów i sera feta.

Scharas oznacza „z rusztu”. Jest to letnie danie składające się z ryby miecza z rusztu i zielonej sałaty.

Psaria plaki to ryba pieczona w całości, podawana z marchewką, porami i ziemniakami sosie z pomidorów, fenkułów i oliwy.

Mousakas składa się z warstw smażonego bakłażana, ziemniaków i pikantnego mielonego mięsa, polanych sosem beszamel i posypanych serem.

Keftedes to siekane kotlety wieprzowe z ziołami, miętą i kminkiem, usmażone na oliwie.

Kleftiko to mięso, przeważnie kozie, upieczone w pergaminie, dzięki czemu jest soczyste i aromatyczne.

Syka sto fourno me Mavrodafni – świeże, upieczone figi, polane sosem z wina Mavrodaphne, przypraw i miodu, aromatyzowaną wodą pomarańczową. Podawane na deser lub jako słodka przekąska.

Giaurti kai meli (jogurt z miodem) jest jednym z najsmaczniejszych greckich deserów. W specjalnych „mlecznych sklepach” można zjeść jogurt na miejscu lub kupić na wynos.

Kaimaki – to gęsty krem podawany z ciastkami, czasem z puddingiem ryżowym lub orzechami w miodzie. Deser ten jest popularny na Peloponezie.

Glyko kastano – często spotykana w środkowej Grecji pasta z kasztanów, z miodem i aromatem kwiatu pomarańczy.

Pisząc o kuchni Greckiej nie sposób pominąć wina, które od najdawniejszych czasów jest nieodłączną częścią codziennego życia Greków. Winną latorośl uprawia się przede wszystkim w Attyce, Macedonii i na Peloponezie. Mavrodaphne to alkoholizowane wino deserowe produkowane w Patras, a Asprolithi jest białe i wytrawne. Oba gatunki są bardzo dobre. Do tradycyjnych greckich trunków należą: tsipouro destylowane z łodyg, pestek i skórek winogron pozostałych po tłoczeniu, retsina aromatyzowana sosnową żywicą i ouzo – mocny trunek o smaku anyżkowym. Natomiast kawa w Grecji jest parzona z bardzo drobno zmielonych ziaren w specjalnych tygielkach i podawana w małych filiżankach. Pije się ją w kawiarniach, a nie w tawernach.