Turcja Ciekawe Miejsca

Ankara

Stolica Turcji położona w zachodniej Anatolii przyciąga turystów z całego świata licznymi zabytkami, takimi jak Muzeum Cywilizacji Anatolijskich, mające największy na świecie zbiór sztuki hetyckiej. Ale Ankara ma również drugie oblicze. To nowoczesna stolica Republiki Tureckiej gdzie metro, teatry, parki i atrakcyjne miejsca zakupów, jakimi są niewątpliwie dzielnice Ulus i Hisar z powodzeniem współistnieją z wielowiekową tradycją, zabytkami światowej kultury i sztuki. Nad nowoczesną częścią Ankary góruje mauzoleum Atatürka, symbolizujące syntezę myśli starożytnej i współczesnej.

Od zachodu wjeżdża się do Ankary krętą drogą prowadzącą przez płaskie, stepowe tereny. W pobliżu znajduje się Gordion, stolica starożytnego królestwa Frygii i siedziba legendarnego króla Midasa. Ciekawsza bod względem krajobrazowym droga biegnie z Ankary na północny zachód i wśród mineralnych źródeł Parku Narodowego Kizilcahamam. Rejon między Eşkişehirem a Afyonem jest dziki i nie zachęca urlopowiczów do odwiedzin. Dla kontrastu - piękną oazą z mnóstwem ptaków, żyjących wśród trzcin na mokradłach, jest kraina jezior Eğirdir, gdzie można doskonale wypocząć na łonie natury.

Kutahya

Swoje istnienie zawdzięcza bogatej tradycji produkcji płytek ceramicznych, która od wieków jest podstawą utrzymania jej mieszkańców.

Konya

Kulturalna kolebka zachodniej Anatolii. Selżucka architektura i Muzeum Mevlâna, dokumentujące działalność derwiszy tańczących, należą do największych atrakcji w Turcji. Natomiast w konijskim Muzeum Karatay znajduje się cenny zbiór płytek ceramicznych. Miejscowość znana w całej Turcji z bogobojnych mieszkańców i silnych związków z islamem.

Stambuł

Jego bogata historia sięga starożytności. Stambuł – dawniej Bizancjum – stolica Cesarstwa Bizantyjskiego pierwotnie cesarstwo wschodniorzymskie, ustanowione w 324 r. przez cesarza Konstantyna Wielkiego, jako Konstantynopol. Obecnie największe miasto w Turcji i zarazem największa aglomeracja miejska w Europie licząca ponad 10 mln. mieszkańców. Cieśnina Bosfor dzieli miasto na część europejską i azjatycką.

Cypel Pałacowy

Zadrzewiony cypel, gdzie Bosfor spotyka się z morzem Marmara, nosi nazwę Saray Burnu (Cypel Pałacowy). W czasach bizantyjskich w tym niezwykłym miejscu stały monastery i budowle publiczne. Dzisiaj nad przylądkiem góruje monumentalny zespół zabudowań pałacu Topkapi, który przez 400 lat był rezydencją sułtanów osmańskich. Pałac, obecnie udostępniony zwiedzającym jako muzeum, zachwyca przepychem wystroju wnętrz, wspaniałymi kolekcjami klejnotów oraz innymi skarbami. Pierwotnie pałac razem z ogrodami i pawilonami zajmował niemal cały obszar cypla. Z czasem część terenów została przekształcona w park. Obok mieści się Muzeum Archeologiczne z cennymi zbiorami z terenu Turcji oraz Bliskiego Wschodu.

Muzeum Archeologiczne

Zbiory zaczęło gromadzić systematycznie dopiero od połowy XIX w. Mimo to dzisiaj muzeum szczyci się jednymi z największych na świecie zbiorami archeologicznymi, zawierającymi także zabytki sztuki przedklasycznej.

Sultanahmet

Dwa największe zabytki Stambułu: Błękitny Meczet i Hagia Sophia, usytuowane są naprzeciw siebie, a leżący między nimi teren parkowy to plac Sultanahmet. Hagia Sophia to wybitne dzieło architektury bizantyjskiej i zarazem jeden z największych kościołów świata. Podłużny plac obok Błękitnego Meczetu wyznacza miejsce hipodromu, który Rzymianie zbudowali około 200 r. , by organizować wyścigi rydwanów. W tym fascynującym zabytkowym kwartale znajduje się kilka muzeów, takich jak Muzeum Mozaik a także Muzeum Sztuki Tureckiej i Muzułmańskiej. Po drugiej stronie Błękitnego Meczetu kręte uliczki prowadzą w dół do morza Marmara. Tam, gdzie niegdyś wznosił się Wielki Pałac cesarzy bizantyjskich, stoją tradycyjne drewniane domy.

Hagia Sophia (Aya Sofya)

Kościół Mądrości Bożej - jedno z największych osiągnięć światowej architektury. Świątynia, która liczy ponad 1400 lat i świadczy o wysokim poziomie cywilizacji Bizancjum, wywarła ogromny wpływ na rozwój architektury. W XV w. Osmanowie zmienili chrześcijańską świątynię na meczet, dobudowano – zgodnie z wymogami islamu – minarety, mauzolea i fontanny. Wnętrze świątyni Hagia Sophia zostało zaprojektowane jako odbicie nieba na ziemi i rzeczywiście budzi niezwykły zachwyt wśród zwiedzających. Najwspanialsze są mieniące się złotem mozaiki z przedstawieniami figuralnymi – niewielkie pozostałości dekoracji, która niegdyś pokrywała górne partie ścian bazyliki.

Błękitny Meczet

Swą nazwę zawdzięcza dekoracji z płytek ceramicznych z Izniku w kolorach błękitu i zieleni, to jedna z najsłynniejszych budowli sakralnych świata. Meczet został w wzniesiony przez sułtana Ahmeda I w XVII w.

Dzielnica Bazarów

Handel zawsze odgrywał ogromną rolę w mieście położonym na granicy dwóch kontynentów. Wystarczy zajrzeć pod arkady między sklepami, by dostrzec tętniące pracą warsztaty rzemieślnicze, jakie kryją się w podwórkach lub chanach. W samym sercu tej handlowej dzielnicy leży Wielki Bazar z niezwykłą ilością towarów. Równie malowniczy, chociaż mniejszy, jest Targ Korzenny, zwany też Bazarem Egipskim. Na wzgórzu, obok uniwersytetu, wznosi się meczet Sulejmana Wspaniałego (Süleymaniye), znakomity przykład XVI-wiecznej architektury osmańskiej i jeden z licznych pięknych meczetów w tej dzielnicy Stambułu.

Wąskie uliczki wokół Targu Korzennego zachowały atmosferę starego Stambułu. W cieniu rosnących na dziedzińcu drzew można odpocząć i wypić herbatę. Po drugiej stronie wznoszą się kopuły Nowego Meczetu. Przy jednej z handlowych uliczek, promieniście odchodzących od meczetu, za niepozorną bramą kryją się schody prowadzące w górę, na taras ozdobionego płytkami ceramicznymi meczetu Rüstema Paszy.

Beyoğlu

Tętniąca życiem dzielnica handlowa zamieszkiwana od wieków przez cudzoziemców.

Wzdłuż ulicy, zwanej niegdyś Grande Rue de Pera, wznoszą się XIX-wieczne kamienice oraz budynki europejskich ambasad, których potężne bramy i wspaniałe fasady wydają się zbyt pompatyczne w porównaniu z funkcją konsulatów, jaką od 1923 r., kiedy stolicą Turcji została Ankara. Przy bocznych uliczkach znajdują się kościoły, które służyły mniejszościom narodowym i wyznaniowym w Perze (tak dawniej nazywany był ten obszar). Niektóre z nich nadal wypełniają tłumy wiernych, inne są tylko pamiątką po minionej epoce. Niegdyś zaniedbane boczne uliczki Beyoğlu, odchodzące od İstiklal Caddesi, znowu ożyły. Mieszczą się tu modne kluby jazzowe oraz sklepy, a także kina i liczne restauracje.

Tracja i Wybrzeże Morza Marmara

Krajobraz wokół Stambułu jest bardzo urozmaicony. Są tam bujne lasy i otwarte przestrzenie, za którymi wznoszą się góry.

Na południowym wybrzeżu morza Marmara położony jest kurort Bursa. To miasto, pierwotnie greckie, założone w 183 r. p.n.e., było pierwszą osmańską stolicą, zachowały się tu wiec ciekawe zabytki architektury. U wylotu Dardaneli rozciągają się ruiny legendarnej Troi z około 3600 r. p.n.e., a na północ -cmentarze upamiętniające tysiące żołnierzy poległych w walkach Gallipoli podczas I wojny światowej. Dziś, wśród zieleni wyrastają tu dzielnice handlowe, gdzie największą atrakcję stanowią ręcznie robione koronki, ręczniki i jedwabie.

Warto również wybrać się na całodniową wycieczkę do Şile na wybrzeżu Morza Czarnego oraz do tradycyjnej osady Polonezköy (Adampol). Ptasie rezerwaty, wspaniałe płytki ceramiczne w Izniku, a także ośrodki wypoczynkowe i stoki narciarskie wokół Bursy to inne atrakcje tego urozmaiconego rejonu.

Edirne, leżące nad rzeką Tundża, w pobliżu granicy z Grecją, jest ośrodkiem administracyjnym i miastem uniwersyteckim. Tu właśnie znajduje się jedna z największych atrakcji Turcji - meczet Selima. Jest to największy ze wszystkich osmańskich zespołów meczetowych, apogeum formy artystycznej, a jednocześnie dzieło życia i spełnienie ambicji jego budowniczego, Sinana. Stoi na niewielkim wzniesieniu, wiec nie sposób go nie zauważyć. W skład zespołu oprócz meczetu wchodzą: medresa (muzułmańska szkoła teologiczna), obecnie mieszcząca Muzeum Sztuki Tureckiej i Islamu, szkoła oraz Kavaflar Arasta – kryty bazar.

Niewątpliwą atrakcją wybrzeża Morza Marmara jest również zajmujący 33 hektary Park Narodowy Gelibolu – Yarimadasi.

Wybrzeże Morza Egejskiego

Około 26 milionów ludzi, mniej więcej trzecia część ludności Turcji, mieszka nad Morzem Egejskim. Przeciętne dochody są tu wyższe, a styl życia bardziej zbliżony do zachodniego niż w innych regionach kraju. Turystów przyciągają plaże, nocne życie i możliwość uprawiania żeglarstwa, ale jest tu również wiele miejsc godnych obejrzenia – od żyznej, zielonej doliny rzeki Meander (Menderes) po rzymskie miasto Efez w pobliżu Selçuku.

Nad Morzem Egejskim znajduje się wiele zabytków kultury chrześcijańskiej. Izmir otacza 7 Kościołów Azji Mniejszej, wspomnianych przez św. Jana w Apokalipsie; domniemane miejsce pochówku Marii znajduje się tuż pod Efezem; bazylika św. Jana stoi w Selçuku, a portu w Bodrum wciąż strzeże zamek joannitów.

Znane kurorty nad Morzem Egejskim – Kuşadasi, Marmaris, Bodrum, oferują znakomite warunki pobytu i nocne rozrywki. Dyskoteka Halikarnas w Bodrum zyskała międzynarodową sławę, a do Kuşadasi wielu turystów jeździ na zakupy.

Bergama (Pergamon)

Na szczycie wzgórza, nad współczesną Bergamą wznosi się pergameński akropol, jeden z najwspanialszych obiektów w Turcji. Zbudowali go eolscy Grecy w VIII w. p.n.e., przez pewien czas miastem rządził jeden z dowódców wojsk Aleksandra Wielkiego.

Izmir (Smyrna)

Położenie tego najbardziej zachodniego z tureckich miast nad Zatoką Izmirską (İzmir Körfezi) zdecydowało o jego charakterze – Izmir jest ważnym ośrodkiem handlowym od III w. n.e. do dzisiaj. Jako trzecie co do wielkości miasto Turcji i siedziba regionalnego dowództwa NATO, Izmir odznacza się wielokulturowością. Obok szerokich bulwarów są tu ocienione drzewami uliczki tylko dla pieszych. Autobusy, promy i nowe metro sprawiają, że poruszanie się po mieście jest łatwe, a bardziej romantyczni turyści mogą korzystać z dorożek. Stare Miasto w Izmirze nazywa się Konak i leży na zachód od centrum.

Efez

Jedno z największych miast starożytnego świata. Grecy zaczęli tutaj budować około 1000 r. p.n.e., a Efez zasłynął wkrótce jako ośrodek kultu Kybele - anatolijskiej Wielkiej Macierzy Bogów. Dopiero jednak w okresie rzymskim Efez stał się głównym portem Morza Egejskiego. W miarę jak port stawał się coraz płytszy, miasto traciło na znaczeniu, odegrało jednak dużą rolę w szerzeniu chrześcijaństwa. Podobno w pobliżu miasta ostatnie dni przeżyła Matka Boska. Towarzyszył jej św. Jan Ewangelista, który specjalnie w tym celu przybył z wyspy Patmos.

Hierapolis

W czasach hellenistycznych gorące źródła mineralne uczyniły Hierapolis popularnym uzdrowiskiem. Ruiny miasta wciąż przyciągają przybyszy, którzy mogą również zażyć kąpieli w basenach ze źródlaną wodą mineralną i obejrzeć tarasy z białego wapienia pobliskiego Pamukkale (bawełniany zamek).

Bodrum

To współczesna nazwa starożytnego doryckiego miasta Halikarnas, stolicy Karii, której władca Mauzos (375-353 r. p.n.e.) zbudował słynne Mauzoleum. Urodzili się tutaj Herodot - ojciec historyków i Dionizjos - wybitny nauczyciel retoryki. Współczesne Bodrum było pierwszym tureckim miastem, które doświadczyło turystycznego boomu, a głównym zabytkiem jest tu XV-wieczny zamek św. Piotra, obecnie muzeum archeologii morskiej. Zamek św. Piotra dzieli Bodrum na gwarną, zamkniętą dla ruchu samochodowego część wschodnią z plażami i cichszą część zachodnią, z którą graniczy przystań jachtowa. Dzięki mikrobusom dolmuş poruszanie się po mieście jest łatwe. Te z tabliczką “Şehir İçi” (centrum) zatrzymują się we wszystkich ważnych punktach. Z portu można popłynąć łodzią na pobliskie plaże.

Marmaris

Dawniej wioska rybacka – dziś jeden z największych i najpopularniejszych kurortów w Turcji. Przy plaży stoją luksusowe hotele, a zajmowany przez nie teren znacznie się powiększył w ostatniej dekadzie XX w. i sięga już głównej ulicy. Podczas trzęsienia ziemi w 1957 r. Marmaris, w tym Stara Dzielnica, doznało dużych zniszczeń. Obecnie odbudowywane i znacznie większe niż wówczas miasto należy do najczęściej wybieranych miejsc wakacyjnego wypoczynku w Turcji. Niewiele miejscowości może równać się z Marmaris położeniem. Miasto nad osłoniętą zatoką, otoczone jest zaroślami oleandrowymi i lasami ambrowcowymi oraz piniowymi. Wszystkie największe atrakcje znajdują się w odległości kilku kroków na wybrzeżu i można do nich dojść pieszo. Przedłużeniem portowego mola jest nadmorska promenada, która biegnie wzdłuż całego miasta.

Wybrzeże Morza Śródziemnego

Tureckie wybrzeże Morza Śródziemnego jest najliczniej odwiedzanym miejscem przez turystów spragnionych takich wrażeń jak turkusowa woda, słońce i lazurowe niebo. Nie jest to jednak miejsce pozbawione licznych zabytków i skarbów starożytnej kultury.

Antalya

Ważne miasto, brama do regionu śródziemnomorskiego, chlubi się efektownym położeniem na klifach i starówką otoczoną murami. Jest również dobrą bazą do zwiedzenia znajdującej się w górach stolicy Pizydii – Termessos oraz monumentalnych rzymskich ruin w Perge i Aspendos. Gwarne Side ze świątyniami Apollina i Ateny słynie z malowniczych zachodów słońca. Grota św. Piotra w Antakyi i źródło św. Pawła w Tarsie – miejscu urodzenia apostoła – to chrześcijańskie akcenty w kulturowej i religijnej mozaice tego regionu.

Tureckie wybrzeże Morza Śródziemnego oddzielone jest od Wyżyny Anatolijskiej górami Taurus. Dominują tu strome klify i skaliste przylądki, gdzieniegdzie przetykane żyznymi równinami, natomiast nad samym morzem rozciągają się piaszczyste plaże. W całym regionie jest wiele śladów pozostawionych przez liczne cywilizacje. Warto spróbować przebyć Drogę Licyjską z Fethiye do Antalyi – uważaną za jedną z najciekawszych tras trekkingowych na świecie – lub odbyć “błękitną podróż” na tradycyjnej drewnianej łodzi żaglowej.

Wybrzeże Morza Śródziemnego na wschód na Antayi jest znacznie mniej zaludnione i odwiedzane niż zachodnia część, ale nie mniej urozmaicone. Delta Göksu to raj dla miłośników ptaków, jest tu także kilka zamków Ormian i krzyżowców oraz ważne stanowisko hetyckie w Karatepe. W tej części Turcji panuje bliskowschodnia atmosfera. Im dalej na wschód, tym gwarniejsze i bardziej kolorowe stają się bazary, a do potraw dodawane są coraz wonniejsze przyprawy. Wpływy te uwidaczniają się zwłaszcza w okolicach İskenderun i Antakyi. Głównym ośrodkiem tego regionu jest Adana, czwarte co do wielkości miasto Turcji. Jest tutaj klimat subtropikalny, z opadami deszczu głównie jesienią i zimą.

Adana

Jest przede wszystkim ważnym ośrodkiem wytwórczym o bogatych tradycjach handlowych. Leży nad rzeką Seyhan, która przecinała ważne przedłużenie Jedwabnego Szlaku, biegnące przez Cylicyjskie Wrota. Łączyło ono wybrzeże z terenami w głębi Anatolii. Rzymski most stanowił najniżej położoną przeprawę przez rzekę. W starej dzielnicy miasta znajdują się warsztaty rzemieślników wytwarzających wyroby z metali, XVIII-wieczny kościół i wieża zegarowa. Warto obejrzeć kamienny most, park i meczet Sabanci. Miasto jest dobrą bazą do wycieczek dalej na wschód. Będąc tu, warto spróbować adańskiego kebebu robionego z mocno przyprawionych skrawków mięsa nadziewanych na rożen i pieczonych na ruszcie. Podaje się do niego şalgam - orzeźwiający, krwistoczerwony sok z marchwi i rzepy, lub aşlamę – napój lukrecjowy.

Wybrzeże Morza Czarnego

Stosunkowo rzadko odwiedzana przez turystów część Turcji, choć nie pozbawiona wspaniałych widoków i cennych zabytków, takich jak piękne porty Amasra i Sinop, miasto Trabzon, czyli dawny Trapezunt, a także Safranbolu – perła architektury osmańskiej.

Podróżni zainteresowani religią i historią będą tu mieli okazję podziwiać wiele miejsc ważnych dla rozwoju chrześcijaństwa, zwłaszcza kościół Hagia Sophia i monaster Sumela w Trabzonie oraz gruzińskie kościoły i monastery w okolicach Artvin.

Jest to najwilgotniejszy rejon Turcji, z umiarkowanym klimatem nawet latem. Za autostradą biegnącą wzdłuż wybrzeża teren się podnosi, a stoki pokrywają plantacje herbaty i orzechów laskowych. Dalej ciągną się dziewicze lasy oraz łańcuchy Gór Pontyjskich, które stanowią barierę niemal nie do pokonania.

Najczęściej spotyka się tu niewielkie gospodarstwa, których właściciele, pochodzący z Kaukazu, zachowują swoje tradycje.

Łagodny, wilgotny klimat tego regionu sprzyja turystom zwiedzającym ten region przez cały rok. Najlepiej jednak wybrać się wiosną, gdy górskie doliny pokrywają się tysiącami kwiatów. Wysokie góry znane są z bujnych lasów sosnowych, wysokogórskich jezior i bystrych rzek, które spływają na nadmorską równinę. Na północnym wschodzie o charakterze okolicy decyduje łańcuch Kaçkar, najwyższy w Górach Pontyjskich. Zimą jego szczyty pokrywa gruba warstwa śniegu.

Kapadocja i Środkowa Anatolia

Środkowa Anatolia należy do nielicznych w Turcji obszarów bez dostępu do morza. Najsłynniejsze i najbardziej charakterystyczne w tym regionie są skały o niezwykłych, zadziwiających formach, zwane peri bacalari (bajkowe kominy). W tych miękkich skałach ludzie nie tylko wydrążyli mieszkania, podziemne miasta, ale też kościoły i kaplice, które ozdabiali pięknymi freskami – dowodzą one znaczenia chrześcijaństwa, którego początki przypadają tutaj na IV w.

Przez stulecia Środkowa Anatolia żywiła liczne armie i wielkie imperia, a jej dzieje oraz dobrobyt zawsze były związane z ziemią i rolnictwem. Ostatnio podstawą gospodarki stała się turystyka, ale region wciąż pozostaje największym tureckim producentem zbóż, winogron, olejów roślinnych i buraków cukrowych.

Kayseri

Największe miasto regionu, słynie z wielu odmian suszonej wołowiny (pastirma) i z przedsiębiorczych, lecz konserwatywnych mieszkańców. Łagodniejszy jest krajobraz nad malowniczą rzeką Yeşilirmak, w pobliżu miasta Amasya.

Bez wątpienia najpiękniejszą częścią środkowej Anatolii jest Kapadocja, region urzekający krajobrazem, nad którym wznosi się szczyt wygasłego wulkanu Erciyes (Erciyes Daği). Osady wulkaniczne użyźniły glebę, więc uprawia się tu winorośl, morele, wiśnie, buraki cukrowe i ciecierzycę.

Najważniejsze stanowiska hetyckie w Azji Mniejszej znajdują się w Boğazkale i Alacahöyük. Kayseri, mimo zaniedbania, jest prawdziwą skarbnicą wiedzy o selżuckiej historii i koniecznie trzeba je odwiedzić. Królowie Pontu rządzili kiedyś w Amasyi, zabytkowym mieście w dolinie rzeki Yeşilirmak. Dodatkową atrakcją tego regionu są miejscowe wyroby rzemiosła, m.in. dywany oraz barwnie zdobiona ceramika z okolic Avanos.

Nevşehir

Stolica Kapadocji, jest dobrą bazą wypadową do zwiedzania regionu. Fantastyczne formy skał i niezwykłe, wydrążone w tufie wulkanicznym podziemne miasta to największe atrakcje w okolicach Nevşehiru, ale zwiedzający z pewnością zachowają również w pamięci pola słoneczników, ciecierzycy i buraków cukrowych, a także widok moreli suszących się na dachach. Charakterystyczne dla tych terenów są silne związki z chrześcijaństwem.

Skansen Göreme

W dolinie Göreme znajduje się największe w Kapadocji skupisko wykutych w skałach kaplic i klasztorów. W wielu kościołach zachowały się piękne bizantyjskie freski o tematyce zaczerpniętej ze Starego i Nowego Testamentu, przedstawiające głównie sceny z życia Chrystusa i świętych. W uznaniu kulturalnego znaczenia doliny turecki rząd roztoczył nad nią szczególną opiekę, a UNESCO wpisało to miejsce na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego.

Boğazkale (Park Narodowy Hattuşaş)

Tutejsze stanowisko archeologiczne należy do najcenniejszych w całej Anatolii. Tysiące odkrytych glinianych i brązowych tabliczek dostarczyły naukowcom wielu informacji o cywilizacji hetyckiej. Miasto zajmuje rozległy teren ograniczony z trzech stron stromymi wąwozami. Wciąż widoczne są fragmenty murów obronnych, z majestatycznymi bramami – Lwią i Królewską. Budowniczowie fortyfikacji po mistrzowsku wykorzystali ukształtowanie terenu.

Wschodnia Anatolia

We wschodniej Turcji, nad rozległą Wyżyną Armeńską wznoszą się stożki wygasłych wulkanów, m.in. najwyższy szczyt Turcji – Ararat (Ağri Daği, 5122 m n.p.m.), pokryty wiecznym śniegiem. W wodach bezodpływowego Jeziora Wan odbijają się otaczające je góry. Na południu wschodnie pasmo Taurus nagle kończy się i przechodzi w spaloną słońcem część Mezopotamii.

Region zasilają w wodę dwie wielkie rzeki – Eufrat (Firat) i Tygrys (Dicle) oraz ich dopływy. Przez wieki Eufrat był naturalną wschodnią granicą cesarstwa rzymskiego, a potem bizantyjskiego. Obecnie trwa regulacja tych wielkich rzek, będąca częścią Projektu Rozwoju Południowo-Wschodniej Anatolii (GAP), którego celem jest sztuczne nawodnienie tej części kraju i rozwój hydroenergetyki.

Cały ten rozległy region Turcji – od wypalonych słońcem równin Górnej Mezopotamii po zawsze oblodzone partie szczytowe góry Ararat – jest stosunkowo mało rozwinięty, toteż stanowi atrakcyjny cel dla turystów szukających przygód. W tej krainie na rubieżach, o krok od Armenii, leży zimne, odludne miasto Kars; na granicy turecko-irańskiej znajduje się Doğubeyazit, a z gwarnego, handlowego miasta Şanliurfa blisko już do Syrii. Mieszkało tu wiele ludów i wiele też toczyło wojny o te tereny. Turyści mogą obejrzeć tutaj ormiańskie kościoły, kurdyjskie zamki, arabskie domy, syryjskie monastery, seldżuckie i osmańskie meczety, a także ruiny z okresów urartyjskiego i rzymskiego. Najlepiej przyjechać tu późną wiosną lub wczesną jesienią.

Diyarbakir

Najbardziej gwarne miasto południowo-wschodniej Turcji leży na wysokim brzegu Tygrysu. Stare Miasto z labiryntem brukowanych uliczek, meczetami, kościołami i domami otaczają czarne, bazaltowe mury 5-kilometrowej długości. Jest to nieoficjalna stolica zdominowanego przez Kurdów południowego wschodu Turcji, z powodów politycznych bywa tu więc niespokojnie. Mimo to mieszkańcy, dumni ze swojego bardzo nastrojowego, choć gospodarczo zacofanego miasta, odnoszą się do przyjezdnych ciepło i życzliwie. Diyarbakir słynie z olbrzymich arbuzów, które, uprawiane na polach nawadnianych przez Tygrys i nawożonych gołębim nawozem, osiągają wagę nawet do 50 kg.

Ruiny miasta Ani na granicy z Armenią są jednym z najbardziej zachwycających zabytków w Turcji. W związku z położeniem Ani w rejonie przygranicznym turyści muszą uzyskać w biurze turystycznym w Karsie pozwolenie na zwiedzanie, a także przepustkę na policji. Bilety kupuje się w Muzeum Archeologicznym w Karsie.