Włoska Kuchnia

Przygotowywanie posiłków, jak i ich spożywanie jest jednym z najistotniejszych elementów tradycji i codziennego życia we Włoszech, a kuchnia włoska jest jedną z najbardziej znanych i lubianych na całym świecie. Mimo wielu podobieństw w różnych regionach Włoch panują nieco inne zwyczaje żywieniowe i popularne są nieco inne potrawy.

W północno – wschodniej części Włoch pierwsze miejsce na stole zajmują świeże ryby z jeziora Garda i owoce morza z Adriatyku. Po nich - warzywa sezonowe: groch, dynia, szparagi z Bassano del Grappa, radicchio z Treviso oraz mięso i sery. Na północnym wschodzie jada się makaron, ale bardziej typowa jest tu polenta wyrabiana z mąki kukurydzianej, jak również wiele odmian risotto. Wpływy krajów sąsiednich i partnerów handlowych ujawniają się w słodkich bądź kwaśnych, ostro przyprawianych lub marynowanych potrawach występujących na całym tym obszarze. Oto kilka najpopularniejszych potraw tego regionu:

Antipasto di Frutti di Mare to półmisek z różnymi owocami morza, skropionymi oliwą i sokiem z cytryny. Jest to danie szczególnie popularne w Wenecji, gdzie owoce morza wyławia się wprost z Adriatyku.

Fiori di zucchini, przysmak sezonowy – kwiaty cukinii nadziewane musem rybnym, a następnie lekko odsmażane na maśle.

Brodo da pesce czyli zupa rybna, jest daniem typowo weneckim, podawanym na całym wybrzeżu. Zwykle jest przyrządzana z różnych ryb, czasem doprawiana szafranem z Friulii.

Carpaccio, cienkie plastry surowej wołowiny, skropione oliwą.

Zuppa di cozze to klasyczny sposób podawania małży w smacznym sosie z białego wina, czosnku i pietruszki.

Spaghetti alle vongle często występuje w menu na wybrzeżu; jest to spaghetti ze świeżymi małżami w ostrym sosie z dodatkiem chilli i pieprzu.

Polenta, podobnie jak makaron, jest podstawą włoskiej kuchni. Wyrabiana z mąki kukurydzianej, często jest podpiekana na ruszcie i podawana ze smacznym sosem.

Sarde in saor to tradycyjne weneckie danie z pieczonych na ruszcie świeżych sardynek marynowanych w słodko-kwaśnym sosie

Tiramisù, najsłynniejszy włoski deser, jest połączeniem ciasta biszkoptowego nasączonego kawą z serem mascarpone.

W północno-zachodnich Włoszech jedzenie jest różnorodne i pożywne. Na charakter tego obszaru wpływa obecność Alp. W tutejszej kuchni, w przeciwieństwie do reszty Włoch, masło pełni równie ważną rolę w przyrządzaniu potraw, jak oliwa. Jest to ojczyzna włoskiego ryżu, a więc wśród miejscowych dań króluje risotto, rywalizując z popularnymi na całym półwyspie daniami z makaronu. Specjalnością są też sery i trufle – rosnące na glinianej glebie Piemontu oraz wszelkie odmiany orzechów. Czosnek, szafran, bazylia i wino to najczęstsze składniki aromatycznych sosów. Grissini, kruche pałeczki obecne na każdym restauracyjnym stole, wywodzą się z Turynu.

Bagna caôda, specjalność Piemontu - sos, którego podstawą są anchois, z dodatkiem czosnku, oliwy z oliwek, masła i czasami trufli. Podaje się go na gorąco, zwykle na podgrzewaczu i spożywa razem z pokrojonymi w paski warzywami.

Bresaola - cienkie płaty wędzonej polędwicy wołowej, podawane jako przystawka z oliwą z oliwek oraz sokiem z cytryny.

Risotto alla milanese to smaczne mediolańskie danie z ryżu, białego wina, cebuli, szafranu i tartego parmezanu.

Trenette al. pesto - specjalność genueńska, składa się z makaronu z sosem z bazylii, czosnku, orzeszków pinii, parmezanu i oliwy.

Pansôti to liguryjskie kluski ze szpinakowo-jajecznym nadzieniem z sosem z orzechów, czosnku, ziół, sera ricotta i oliwy z oliwek.

Manzo brasato al barolo to danie piemonckie z duszonej, chudej wołowiny marynowanej w czerwonym winie i czosnku.

Cacciucco, spotykany w Livorno, to gulasz z ryb i owoców morza gotowanych w winie z dodatkiem czosnku i ziół.

Fagiano tartufato – bażant faszerowany białymi truflami i słoniną, następnie owijany w bekon i pieczony.

Torta di nocciole - piemoncka tarta orzechowa, robiona między innymi z orzechów laskowych, jajek i masła.

Zabaione to gęsty krem z jajek, cukru i wina Marsala. Podaje się go na zimno albo na ciepło z biszkoptami.

Posiłki w środkowej części Włoch są proste, ale z reguły pożywne. Podstawą tutejszych dobrze przyprawionych dań jest jedzenie wiejskie, którego głównymi składnikami są oliwa z oliwek, pomidory, fasola, szynka i salami. Natomiast tradycyjne potrawy w Emilii-Romanii są bardziej wyrafinowane i przyrządzane z użyciem takich składników, jak śmietana, lepsze gatunki mięs – w tym dziczyzny, szynki parmeńskiej i mortadeli – oraz wysokiej jakości sery. Świeże ryby i owoce morza można kupić na wybrzeżu, ale często bywają droższe od mięsa.

Crostini to smaczne przekąski przyrządzane z okrągłych grzanek smarowanych pastą z wątróbek, pomidorów, oliwek lub anchois.

Bruschetta to opiekany chleb nacierany czosnkiem i skropiony oliwą z oliwek.

Tortelloni – pierożki, mogą być nadziewane mięsem lub serem i podawane z dobrze przyprawionym sosem.

Spaghetti al. Ragù jest tradycyjnym daniem bolońskim, makaron z wołowiną w sosie pomidorowym.

Cannelloni to rodzaj bardzo dużych klusek, w które zawija się mięso lub ser i szpinak, polewanych przed zapiekaniem sosem beszamelowym lub pomidorowym.

Baccalà to proste danie z suszonego dorsza podanego z czosnkiem i pietruszką. W Toskanii często dodaje się pomidory.

Scottiglia di cinghiale jest przygotowywane z mięsa dzika. Danie szczególnie popularne na terenie Maremmy w południowej Toskanii.

Torta di limone to jeden z wykwintniejszych deserów, który pochodzi z Emilii-Romanii. Przygotowuje się go z cytryny i świeżej śmietany.

Południowowłoska kuchnia jest zróżnicowana, podobnie jak tamtejsze krajobrazy: każdy region ma własne specjalności stołu. Na przykład makaron (pasta) jest znany w całych Włoszech, ale ręcznie wyrabiane w Apulli orecchiette nie mają sobie równych. Jedzenie sycylijskie jest proste i zarazem smakowite. Na południu tradycyjne menu to owoce morza, oliwa z soczystych zielonych oliwek i wytrawne białe wino. Jeśli dorzucić do tego świeże warzywa i wielkie soczyste pomidory, to otrzymamy obraz jednej z najzdrowszych kuchni w Europie.

Niektóre z najlepszych włoskich gatunków oliwy z oliwek pochodzą z południa. Określenie extra vergine oznacza oliwę wyjątkowo czystą, powstałą w wyniku pierwszego tłoczenia oliwek. Odmianą oliwy jest oliwa chilli - bogata i wonna, o czerwonym zabarwieniu.

Pizza Napoletana to zwykła cienka pizza z pomidorami, czosnkiem, bazylią i anchois.

Maccheroncini con le sarde - klasyczne sycylijskie danie z sardynek i grzanek z chleba z koprem, rodzynkami i szafranem.

Pesce spada - stek z miecznika smażony lub gotowany, podawany z cytryną i oregano. Ulubione danie w Kampanii, Apulii i na Sycylii.

Agnello arrosto – soczysta, smażona baranina to specjalność sardyńska. Piecze się ją na rożnie lub w rondlu z rozmarynem i tymiankiem.

Sycylijskie cassata to lody z sera ricotta, kandyzowanych owoców, pistacji, cukru i czekolady na cieście biszkoptowym.

Nugat - słodki przysmak z Sardynii, można go przygotować z białka i orzechów, a do smaku dodać czekolady.

Również świat włoskich napojów jest zróżnicowany w zależności od regionu. Wszędzie natomiast można zamówić prosecco (wytrawne musujące białe wino) lub analcolico (bezalkoholowy aperitif) oraz grappę jako digestivo. Wszystkie lokale oferują spory asortyment miejscowych gatunków win, specjalnie dobranych do potraw w menu. Bez trudu można dostać również piwo, np. Nastro Azzurro, które jest popularną włoską marką piwa typu lager. Godne polecenia są również soki owocowe, w barach podaje się sok pomarańczowy świeżo wyciskany. Filiżankę mocnej czarnej kawy espresso można wypić o dowolnej porze dnia. Na śniadanie albo po południu pija się cappuccino z mlekiem, natomiast caffe latte w dużej szklance jest dla tych którzy wolą dodawać więcej mleka.